De wervelkolom, hormonen en houding door de jaren heen

Studio Joli Vie — Klassieke Pilates & Yoga Therapie — Sneek

Het is iets wat veel vrouwen herkennen bij zichzelf, bij hun moeder, bij een vriendin. Die langzaam naar voor gebogen houding, de ronde boven rug, de nek die verder naar voren schuift. Het lijkt te komen met de jaren. En dat klopt, maar het is niet onvermijdelijk.

Vrouwen ontwikkelen vaker houdingsveranderingen in de wervelkolom dan mannen. Dat heeft niets te maken met onoplettendheid of luiheid. Het heeft te maken met hoe het vrouwelijke lichaam gebouwd is, hoe het door de tijd verandert, en welke invloeden het in een leven meekrijgt.

De wervelkolom en haar drie krommingen

Een gezonde wervelkolom heeft van nature drie krommingen: een lichte holte in de nek (cervicale lordose), een lichte bolling in de bovenrug (thoracale kyfose) en een lichte holte in de lage rug (lumbale lordose). Samen zorgen ze voor schokabsorptie, bewegingsvrijheid en een efficiënte verdeling van het lichaamsgewicht.

Pas als deze krommingen te groot of te klein worden, ontstaan klachten. En precies daarin zijn vrouwen kwetsbaarder dan mannen.

Kyfose, de ronde bovenrug

De meest zichtbare houdingsverandering bij vrouwen op leeftijd is een versterkte kyfose: de boven rug die meer naar voren bolt, de schouders die voorover ronden, het hoofd dat naar voren schuift. Dit beeld herkennen we misschien als ‘ouder worden’ maar de oorzaken zijn concreet en begrijpelijk.

Na de menopauze verliezen vrouwen sneller botmassa dan mannen. Wanneer wervels door ontkalking langzaam inzakken, verandert de vorm van de wervelkolom. De bovenrug bolt verder naar voren. Tegelijk verzwakken de spieren die de wervelkolom rechtop houden, terwijl de borst- en schouderspieren steeds strakker worden. Het lichaam zakt als het ware in zichzelf.

Dit proces gaat soms zo langzaam dat het nauwelijks opvalt. Totdat het dat wél doet.

Scoliose, de zijwaartse bocht

Scoliose, waarbij de wervelkolom een S- of C-vormige bocht naar opzij maakt, komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Met name bij meisjes in de puberteit, adolescente idiopathische scoliose, is de verhouding duidelijk: meisjes worden er vaker mee gediagnosticeerd dan jongens. De exacte oorzaak is nog niet volledig bekend, maar er lijkt een verband te bestaan met de manier waarop de vrouwelijke wervelkolom zich tijdens de groei ontwikkelt.

Scoliose die onbehandeld blijft of onopgemerkt is, kan later in het leven rugpijn, ademhalingsklachten en houdingsproblemen geven.

Waarom het vrouwelijk lichaam kwetsbaarder is

Er zijn een aantal structurele redenen waarom vrouwen meer risico lopen op houdingsveranderingen in de wervelkolom:

• Botdichtheid — vrouwen beginnen al met een lagere botdichtheid dan mannen en verliezen na de menopauze sneller botmassa. Dit maakt de wervels kwetsbaarder voor inzakking en daarmee voor kyfose.
• Bekkenstructuur — het vrouwelijk bekken is breder en meer naar voren gekanteld. Dit vergroot de lumbale lordose van nature en beïnvloedt de hele houdingsketen omhoog.
• Gewrichtsmobiliteit — vrouwen hebben gemiddeld meer beweeglijkheid in de gewrichten, mede door hormonale invloeden. Dat is soms een voordeel, maar het vraagt ook meer van de actieve stabilisatie door spieren.
• Zwangerschap — verschuift het zwaartepunt sterk naar voren, vergroot de lordose tijdelijk en belast de wervelkolom op een manier die zijn sporen kan nalaten — zeker als de kern nadien niet actief hersteld wordt.
• Spiermassa — vrouwen hebben gemiddeld minder spiermassa rondom de wervelkolom. Naarmate de leeftijd vordert en de spiermassa afneemt, vermindert ook de actieve houdingsondersteuning.

Onvermijdelijk is het niet

Wat dit alles niet betekent, is dat een gebogen rug onvermijdelijk is. Het lichaam heeft een opmerkelijk vermogen om te herstellen, aan te passen en te versterken op elke leeftijd.

Regelmatig bewegen met aandacht voor de wervelkolom, de diepe stabilisatoren, de ademhaling en het bewustzijn van houding maakt een wezenlijk verschil. Niet door de rug ‘recht te duwen’, dat werkt niet en doet pijn. Maar door het lichaam te herinneren aan zijn eigen mogelijkheden. Door de spieren te trainen die de wervelkolom dragen. Door de borst te openen, de ademhaling te verdiepen, en de verbinding tussen bewegen en gewaarwording te herstellen.

Dat is precies waar klassiek Pilates en yoga therapie zo krachtig in zijn. Niet als snelle oplossing, maar als een duurzame manier van voor jezelf zorgen.

“Bewegen verandert niet alleen je lichaam. Het verandert hoe je jezelf draagt.”

Bewegen bij Studio Joli Vie

Bij Studio Joli Vie in Sneek werken we met een geïntegreerde benadering van klassiek Pilates, Yoga therapie en Ayurveda. We richten ons op mensen die bewust en zorgzaam willen bewegen, ongeacht leeftijd of conditie.

Speciaal voor mensen die niet volledig mee kunnen draaien in een reguliere les, bieden wij vanaf woensdag 2 september, de nieuwe les Pilates Restore aan: een zachte combinatie van Pilates, yoga en ademhaling, elke woensdag van 11.00 tot 12.00 uur.

Studio Joli Vie, Klassieke Pilates & Yoga Therapie

Zwarteweg 3 te Sneek